Köşe Yazısı
İbrahim BİRELMA30 Kasım 2022 19:20
YAŞAR KEMAL ( 06.10.1923 ? 28.2.2015)
İbrahim BİRELMA
İbrahim BİRELMA30 Kasım 2022 19:20 03 dk okuma
Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli olan Kürt kökenli Türk romancı, senaryo ve öykü yazarı Yaşar Kemal; 6 Ekim 1923 günü Osmaniye´nin Hemite köyünde dünyaya geldi. İlk şiiri 1939, ilk kitabı Ağıtlar 1943´de yayımlandı. Yaşar Kemal adını 1951-1963 yılları arasında fıkra ve röportaj yazarı olarak çalıştığı Cumhuriyet gazetesinde kullanmaya başladı. İlk öykü kitabı ? Sarı Sıcak? 1952 yılında yayımlandı.İnce Memed I kitabı 1956 yılında Varlık Dergisi Roman Armağanı ile ödüllendirildi.
Teneke, Orta Direk, Yer Demir Gök Bakır, Ölmez Otu,Akçasaz´ın Ağaları, Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yusufçuk Yusuf, Yılanı Öldürseler,Al Gözüm Seyreyle Salih, Deniz Küstü, Yağmurcuk Kuşu, Kimsecik ııı, Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana, Bir Ada Hikayesi, Tanyeri Horozları, Tek Kanatlı Bir Kuş, Üç Anadolu Efsanesi, Ağrı Dağı Efsanesi, Binboğalar Efsanesi, Çakırcalı Efe, Bugünlere Bahar İndi, Filler Sultanı İle Kırmızı Sakallı Topal Karınca adlı roman ve öykülerinin yanı sıra röportaj ve deneme yazıları ile Türk dilinin bu efsane yazarı 28 Şubat 2015 günü aramızdan ayrıldı. ( Bütün Dünya, Başkent Ün. Yay. ,1.2.2019)
Vefatının dördüncü yıldönümünde Yaşar Kemal´i bazı görüş ve düşüncelerini anımsatarak anmak istiyoruz:
-Bugün tüketim toplumu diye bir doyumsuzlar toplumu yaratılıyor. Tüketimciler topluma bütün değerlerini aşındıran bir yapay kültür benimsetmeye çalışıyorlar, insanları birer obur canavar haline getirmek istiyorlar. Roman bu toplumu isteyenler için bir tehdittir. Çünkü roman insanlara insan olduklarını söyler. Onca acıyı,zulmü, savaşı, doğa kırımını romanda yeniden yaratarak yaşayan insan, insan gibi yaşamayı özler, değerlerine sahip çıkar. (2009)
- Ben diyorum ki, korkulmasın, dünyanın hiçbir yerinde , durum ne kadar umutsuz olursa olsun, ilericiler öyle uzun zaman gericilere yenik kalmazlar.Mustafa Kemal ortaya çıktığı zaman, durum umutsuzun umutsuzuydu, yenildi mi?. İnsan, umutlu olsun diye bundan sağlam, bundan güzel örnek mi olur? Gericiler ne kadar birleşirlerse birleşsinler, karşılarındaki ilericiler daha güçlenecektir.Bugünkü, bu gelip geçici duruma bakıp umutsuzluğa düşmenin bir gereği yok. (1962)
-Köylü toprağından kopuyor, şehirleri gecekondular dolduruyor.İnsanlar böyledir; daha iyi bir yaşama geçmek için yerlerini terk ederler. Bizimkiler ölmüş, Çoluklarını çocuklarını yaşatmayan topraktan kaçıyorlar. Arkanda toprak olmayınca ne kadar büyük endüstri kurarsan kur, onu sürdüremezsin. Bu gidişle topraklarımızın üstünde aç sefil, ekmeğe, bir dilim kuru ekmeğe muhtaç sürüneceğiz.(1959)
-Yıl 1952. İsmet Paşa yanına politikacıları ve gazetecileri alarak bir yurt gezisine çıkmış.Balıkesir´e on kilometre mesafede bir çiftlik evinde Ferit Melen ve Halil Sezai Erkut da bekliyor ve Balıkesir´e girip girmemeyi tartışıyorlar. Çünkü orada tatsız olaylar yaşanacağı istihbaratı gelmiş. İsmet Paşa, geziyi izlemekte olan Cumhuriyet gazetesi yazarı genç bir gazeteciyi çağırıyor ve Balıkesir´e gidip bir değerlendirme yapmasını rica ediyor. Yaşar Kemal adındaki genç gazeteci kente giriyor ve bir iki soruşturma sonunda İsmet Paşa´nın konuşacağı kürsünün altına iki arı kovanı saklanmış olduğunu görüyor.
Çiftlik evine geri dönüyor ve Paşa´ya arı kovanlarını anlatıyor: ? Paşam? diyor, ? iki kovanda binlerce arı bulunur. Sizi elli arı sokarsa ölürsünüz.? ? Biz de başka kürsüde konuşuruz? diyerek Balıkesir´e girme kararını bildiren Paşa´ya Balıkesir Valisi Nurettin Aynuksa ? Paşam? diyor, ? güvenlik açısından çok mahzurlu?. ? Ne olur yani?? diye soruyor Paşa: ?Beni öldürürler mi?? Vali ? Sizi bilmem ama Paşam? diyor, ? çıkaçak kargaşada en az beş yüz Balıkesir´li ölür.? Paşa bunun üzerine kente girmekten vazgeçiyor. Genç gazeteci Yaşar Kemal, ?Paşam? diyor, ?sizin Balıkesir´e girememeniz demokrasinin yenilgisi anlamına gelir. Gelin bunu zafere dönüştürelim.? Fakat İsmet Paşa, Yurttaş kanı dökülmesinden çekinerek Bursa´ya doğru hareket ediyor. ? Gel Gökçeli? diyor, ?benim arabayla gidelim. Konuşuruz.? Böylece Paşa´nın arabasına binen Yaşar Kemal, Orhaneli´ne girerken yaşanan trajedinin de tanığı oluyor. Kasabanın girişine iki sıra dizilmiş olan Orhaneli halkı Paşa´nın arabasını domates yağmuruna tutuyor.
Kıpkırmızı domatesler gelip arabanın camında ve kaportasında patlıyor. Kasabayı geçtikten sonra arabayı durduruyorlar. Paşa iniyor ve siyah otomobilin , çürük domateslerden kıpkırmızı kesildiğini görerek müthiş üzülüyor. Otomobil yıkanırken Yaşar Kemal´e dönüyor ve ? Bak Gökçeli? diyor, ?ben Sakarya muharebesinden sonra Orhaneli´ne girerken halk atımın göğsüne kadar yükselen bir çiçek yağmuruna tutmuştu.? Ve genç gazeteci göz yaşlarını tutamayarak ağlamaya başlıyor.
(Ömer Zülfü Livaneli, Gözüyle Kartal Avlayan Yazar, Yaşar Kemal, Doğan Kitap, 1.Baskı, Şubat 2016) 21.2.2019