Köşe Yazısı
İbrahim BİRELMA30 Kasım 2022 19:20
14 MART TIP BAYRAMI
İBRAHİM BİRELMA İbrahim BİRELMA
İbrahim BİRELMA30 Kasım 2022 19:20 03 dk okuma
14 MART TIP BAYRAMI
13 Kasım 1918´de Hocalar ve öğrenciler Haydarpaşa´daki Tıbbiye´nin penceresinden kalabalık bir düşman donanmasının limana doğru ilerlediğini görmüşlerdi. Mondros Mütarekesi imzalanmış ve düşman gemileri İstanbul´u işgale başlamıştı. 1918 Aralık´ında İngilizler Tıp Fakültesi´nin Haydarpaşa´da bulunan binasını işgal ettiler.Tıbbiyeliler, Tıbbiyenin işgalinden 2 ay sonra düşmana karşı direnişin bir sembolü olarak Tıbbiyenin kuruluş günü olan 14 Mart´ı Tıp Bayramı ilan etmişler ve büyük bir miting düzenlemişlerdi. 14 Mart Tıp Bayramı 1919´da Beyazıt´ta Darülfünün Konferans Salonu´nda Tıp Fakültesi öğrencilerinin önayak olmaları sayesinde kutlandı.
-İzmir´in 15 Mayıs 1919´da işgal edildiği haberi duyulunca 17 Mayıs 1919 günü İstanbul Üniversitesi ( O zamanlar Darülfünün) toplantı salonunda yapılan üniversite toplantısını Rektör Dr. Besim Ömer ( Akalın) Paşa şu sözlerle açtı:
? Felaket o kadar derindir ki duygulanmayan ne bir Osmanlı ne de bir Müslüman vardır. Uzun uzadıya sözden ziyade fiiliyata ihtiyaç vardır ve üniversite bir milletin ruhu ve dimağıdır. Hissiyatımızın yüceliği ve şiddeti zamanında makul teşebbüsler lazımdır. Her fakülte adına bir profesörün konuşmasını ve kurulacak bir heyet tarafından gereken protestonun yapılması kararlaştırılmıştır.
-İzmir işgal edildiğinde İstanbul´daki Tıbbiyeliler bu işgali protesto eden ve yapılacak mitingleri duyuran binlerce ilanı gizlice duvarlara yapıştırdı, öğrencilerin lideri Tıbbiyeli Reşit Galip´ti. Mitinglerde Tıbbiyelilerden birinin haykırışı hafızalara kazındı: ? Ölmeyi bilmeyen, yaşamasını da bilemez.?
- Sivas´ta Temsil Kurulu´nun kaldığı lise binasında 9 Eylül 1919 gecesi Tıbbiyeli Hikmet, Mustafa Kemal´e: ?Paşam, murahhası bulunduğum Tıbbiyeliler beni buraya istiklal davamızı başarmak yolundaki mesaiye katılmak üzere gönderdiler. Mandayı kabul edemem. Farzı muhal, manda fikrini siz kabul ederseniz sizi de reddeder, Mustafa Kemal´i ?vatan kurtarıcısı? değil, ?vatan batırıcısı? olarak adlandırır ve tel´in ederiz? diye bağırdı. Mustafa Kemal, heyecanlı bir sesle ? Arkadaşlar gençliğe bakın, Türk milli bünyesindeki asil kanın ifadesine dikkat edin? dedi, sonra da Hikmet Bey´e dönerek ? Evlat, müsterih ol. Gençlikle iftihar ediyorum ve gençliğe güveniyorum. Biz, ekaliyette kalsak dahi mandayı kabul etmeyeceğiz. Parolamız tektir ve değişmez: Ya istiklal Ya Ölüm!? Tıbbiyeli genç, hemen yerinden fırladı: ?Var ol Paşam?? diyerek Mustafa Kemal´in elini öptü.
Yıllar sonra Atatürk eski günleri anarken tıp öğrencisi Hikmet Bey´in hemen bulunup mebus yapılmasını emreder. Fakat Hikmet Bey bulunamaz ve öldüğü söylenir. Oysa Hikmet Bey sağdır ve Anadolu´nun bir köşesinde doktorluk yapmaktadır. Hiçbir zaman kendini Atatürk´e hatırlatmak istemez. Atatürk´ün ölümünden birkaç ay sonra Mazhar Müfit Kansu sokakta Hikmet Bey´e rastlar. Boynuna sarılır ve yapılan yanlışlığı anlatır. ( Dr. Hikmet Boran´ın oğlu ünlü sanatçı ve spiker Orhan Boran´dır.) ( Tıbbiyeli Hikmet, 1901 yılında Balıkesir´in Savaştepe Bucağında doğmuştur. 1922 yılında fakülteden mezun olmuş ve 1945 yıllarında veremden ölmüştür.)
-23 Kasım 1933´te önce Tıp Tarihi Kürsüsü´nü , sonra da Tıp Tarihi Enstitüsü´nü ve 1940 yılında Türk Tıp Tarihi Kurumu´nu kuran Prof. Dr. Süheyl Ünver´in ? Emektardan Genç Doktorlara Müjde? başlıklı yazısında genç doktorlara verdiği öğütlerden bazıları şunlardır: 1-Dikkatli ol. Zira karakterimizi onunla yaparız. Dikkatlerimizle? 2- Şöhret peşinde koşma. O sana muhtaç ise senin peşinden gelir. 3- Feleğin gözüne çıban olup batmana rağmen ilim ve fazilet yolundan ayrılma. 4-Gayet iyi siyaset bil, fakat siyasete girme. 5-Her şey boşa gidebilir, çalışmak asla. 6-Herkese karşı daima gülümser olmak asaletin ve soyluluğun icabıdır. ( Prof.Dr. Metin Özata, Atatürk ve Tıbbiyeliler, Umay Yayınları, 2.Basım, Mayıs 2009)
Tüm sağlık çalışanlarının ?14 Mart Tıp Bayramını? kutlarken, satırlarımıza Prof. Dr. Türkan Saylan´ın sözleriyle son vermek istiyoruz:
?Sevgili genç hekimler, zorlu bir yolda yürüyorsunuz. Kendinizi dört dörtlük yetiştirmek zorundasınız. Geçmişin önemli bir hocası bize ? Çocuklar, insanlar size kirazın kurdunun nasıl oluştuğunu bile sorarlar, her şeyi bilmelisiniz? derdi. Evet kirazın kurdu da, bağırsağın solucanı da, ?insan insanın kurdudur? söylemi de çevremizi saracak. Her şeye, her zorluğa, her haksızlığa karşın, başı dik, paraya boyun eğmemiş, özsaygısını ve insan sevgisini yitirmemiş, nerede olsa insanlara yarar sağlayabilecek, yaptığı işi zorluklarına karşın çok seven bir hekim olarak yaşamak umarım hekimliğe, beyaz gömleğe âşık olan herkese nasip olur.?
( Hekim Olmak, Sorgulayan, Derleyen: Prof.Dr. Şefik Görkey, Yanıtlayan: Prof.Dr. Türkan Saylan, İskele Yayıncılık, Nisan 2008, Üçüncü Baskısı)
09.3.2019